HƯƠNG VỊ QUÊ NHÀ

BÁNH TRÁNG HOÀ ĐA
Bánh tráng là một món ăn khá phổ biến của người Việt Nam từ xưa đến nay. Ở Phú Yên, món bánh tráng trở nên gần gũi với tất cả mọi người hơn bao giờ hết. Nó gắn với đời sống, đi vào văn hoá ẩm thực, không thể thiếu trong trong những lần nhà có đám tiệc…
Phú Yên có nhiều làng bánh tráng nổi tiếng nhưng ngon nhất phải kể đến bánh tráng Hoà Đa. Có lẽ người làm bánh có bí quyết gia truyền, kinh nghiệm riêng nên sản phẩm của họ làm ra hết sức độc đáo, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng. Chính vì thế, nơi đây có khoảng 20% hộ gia đình chọn nghề làm bánh tráng để mưa sinh. Bánh tráng Hoà Đa đã thành thương hiệu. Từ các làng quê, mỗi sáng bánh tráng theo những chuyến xe ra bắc vào nam.
Bánh tráng được làm từ bột gạo. Các công đoạn làm bánh thật đơn giản song cũng khá nhọc nhằn… Sau khi phơi khô, bánh được xếp thành từng chồng, bọc gói cẩn thận và có thể ăn bất cứ lúc nào. Bánh tráng ngon là loại bánh dày vừa, đều khổ, tốt nắng, nướng ăn thơm, nhúng nước không dính.
Ở Hoà Đa, bánh tráng đã trở thành món đặc sản. Mỗi sáng, các quán hai bên đường quốc lộ tấp nập khách Bắc Trung Nam. Bánh nhúng nước cuốn với thịt heo đùi luộc và rau sống tươi chấm nước mắn nhỉ làng Yến được coi là thượng sách. Một bữa ăn ngon phải hội tụ nhiều yếu tố. Mâm bánh tráng dọn lên đẹp mắt, hài hoà: dĩa thịt heo luộc mịn màng, trắng tinh; rau sống xanh tươi đủ loại; chén mắm nhỉ sóng sánh thơm ngon; dĩa ớt rừng xanh ngắt. Ăn kèm bánh tráng thịt heo cũng còn có các món khác như bánh hỏi, cháo lòng nếu bạn thích. Điều đáng nói ở đây là tất cả các món trong bữa ăn đều do bàn tay của con người nơi đây làm ra cho nên bữa ăn có mang hương vị rất riêng của một vùng đất. Món bánh vừa nhanh, tiện vừa gọn lại chất lượng cực kì. Người không ăn cơm nhưng trong bụng vẫn dảm bảo hàm lượng dinh dưỡng cần thiết.
Bánh tráng Hoà Đa được coi như một món quà dân dã. Người nông thôn bọc gói cẩn thận làm quà biếu tặng cho người thân của mình để thể hiện tình cảm, ơn nghĩa. Nó đơn giản thế nhưng giá trị lại nặng nghĩa tình. Bánh tráng cũng được làm quà mang đi xa, nhất là với những cô cậu sinh viên trọ học xa nhà. Bánh tráng Phú Yên ra Huế, Đà Nẵng vào Sài Gòn như một món quà quê góp phần động viên tinh thần của những đứa con đi xa cố gắng học hành, làm ăn…
Đối với người Phú Yên, bánh tráng Hoà Đa đã trở thành đặc sản, gây dấu ấn của một vùng quê nghèo nằm lọt thỏm giữa miền trung. Ai muốn thử món bánh quê tôi xin mời dừng chân ghé về thôn Hoà Đa trên đường quốc lộ 1A (cách TP Tuy Hoà chừng 14 km về hướng Bắc), bạn sẽ có một bữa ăn ngon lành như ý.


TUY AN

HƯƠNG VỊ QUÊ NHÀ

CANH CHUA LÁ DÍT THỊ GÀ
Dít là một loại cây có nhiều ở vùng đất đỏ miền núi huyện Sơn Hòa, Tuy An của tỉnh Phú Yên. Dít thường mọc hoang dại dưới bóng râm ngoài vườn. Cây không to, đường kính gốc cây khoảng chừng một nắm tay trở lại, thân cao 0,5 m, nhiều cành, lá màu xanh nâu có mùi thơm vị chua. Cây được chọn phần lá non để dùng nấu ăn nên người ta gọi cây dít thành lá dít.
Lá dít nấu canh chua hợp với nhiều loại hải sản như cá cua hoặc các loại chim rừng nhưng đặc sản hơn phải nấu với thịt gà vườn nhà tươi sống. Tất nhiên thịt gà nấu món gì cũng ngon. Với món canh chua lá dít, khi làm gà ta nên chọn gà non tuổi, loại này xương mền ngọt. Nếu gà lớn hơn ta nên chọn phần thịt ức kèm theo bộ lòng. Phần thịt được thái nhỏ cho vào tô rồi hòa chung cả thịt và lòng ướp gia vị. Lúc nấu nên khử một ít dầu thực vật tránh mỡ, cho thịt vào. Trên lửa nồi thịt đã bốc mùi thơm ta châm nước sôi vừa đủ. Khi nước đã sôi đều và thịt gà đã chín, ta dùng tay vò sơ phần lá dít ( không dùng dao thớt xắt vì theo dân gian sẽ hôi) đã được hái cho và nồi nước đang sôi rồi tắt lửa, nêm gia vị. Chỉ thế thôi, chỉ đơn giản vậy thôi mà ta đã có một nồi canh chua tuyệt vời.
Canh chua lá dít thịt gà thường ăn nóng khi cả nhà quây quần bên mâm cơm chiều, lúc có khách quý hoặc dùng làm mồi lai rai vài xị với anh em xóm giềng lúc công việc rảnh rỗi. Sướng nhất là khi ăn món này kèm theo một chén muối ớt rừng giã nhỏ. Khi đó mùi thơm, vị chua của lá dít hòa cùng chất béo, tanh của thịt gà cộng với vị vừa chua vừa cay của ớt trên đầu lưỡi nên ta sẽ có một bữa ăn ưng ý.
Ngày xưa, canh chua lá dít là món hợp khẩu vị và phải ăn thường niên với những người sống, công tác và hoạt động cách mạng trên vùng núi nơi đây. Xa rừng xa núi nhiều năm, về thành thị rồi nhưng họ không thể nào quên món bình dân quê hương một thời gian khó.
Bây giờ canh chua lá dít thịt gà là món đãi khách đặc biệt và là món đặc sản có một không hai chỉ có ở quê tôi. Nó ngon hơn gấp nhiều nhiều lần so với món canh chua lá dang chúng ta thường thấy trong các quán hoặc trong các nhà hàng đâu đó. Nhiều người về thăm quê, công tác họp hành hoặc đi du lịch đều coi đây là món khoái khẩu không thể thiếu trong bữa ăn. Nhiều lúc sợ không có nên họ phải đặt người nấu trước cho chắc. Lúc ra về mỗi người mang về một ít để khoe và chia vui cùng với vợ con nhưng xem ra không ngon bằng nấu ăn tại chỗ. Có lẽ nguồn nước, mảnh đất và khí hậu nơi đây là nhiều yếu tố tạo nên vị ngon của nồi canh chua xứ sở .
TUY AN